| De
voorhistorie
De algemene staking van 1893 dwong het algemeen
meervoudig stemrecht af: voor de eerste keer in de Belgische
geschiedenis mocht ook het werkvolk stemmen. Het gevolg? De
eerste socialistische volksvertegenwoordigers - zij waren
met 28 - kwamen in 1894 in het Parlement.
Met het algemeen enkelvoudig stemrecht steeg
het aantal socialistische volksvertegenwoordigers
naar 70. Langzaam, heel langzaam drong het socialistisch ideegoed
ook door in het erg katholieke Noord-Limburg. Rond 1900 vestigden
zich hier namelijk de eerste fabrieken.
Lommel moest tot in de jaren twintig wachten
op haar eerste socialistische lijst.
De
beginjaren
Karel
Willekens, Dionysus Wouters, Jules Deschepper en Aurelien
Tombeur; het waren de eerste socialistische kandidaten voor
onze gemeente in 1926. Een zetel zat er niet in, maar toch
werd reeds een score van 4,6% behaald.
Ondanks
de anti-syndicale fabrieksdirecties en een strenge parochiegeestelijkheid
die niet aarzelde partij te kiezen tegen de socialistische
beweging, groeide tussen de twee wereldoorlogen het aantal
leden.
In 1932
stonden liefst 11 kandidaten op de lijst. De heer Derwa haalde
als lijsttrekker een score van 32 stemmen, een realistische
score voor die tijd. In 1938, net voor WOII behaalde de BWP
Lommel met 9 kandidaten 8,3% van de stemmen. Henri Van Gestel
trok de lijst.
Na WOII
stonden slechts 3 personen op de lijst en werd slechts 2,8%
van de stemmen behaald. De inzet op syndicaal vlak en de groei
van de mutualiteit zouden echter het begin betekenen van een
mooie toekomst voor onze partijafdeling.
De
eerste verkozenen (klik op de foto's voor een groter
formaat)
In
1952 werd voor de eerste keer een volledige socialistische
lijst ingediend. Met resultaat! Jan Wellens werd het eerste
socialistische gemeenteraadslid in Lommel, zijn lijst haalde
14,8% van de stemmen.
In 1954
werd Jan Wellens zelfs verkozen in de provincieraad. Als aanvoerder
van een grotendeels vernieuwde ploeg werd hij in 1958 herkozen.
Graag geven we ook enkele namen van bestuursleden die de partij
in die periode sterk draaiende hielden: Jan Wellens, Jos De
Boel, Achiel Van Gossum, Bert Leppens, Gust Anthonis, Jan
Snoeckx, Staf Linders en Jan Vanhout.
Het
begin van de steile opgang
In
1963 werd Louis Vanvelthoven voorzitter, Jef Van Grieken ondervoorzitter
en
Fons Spooren penningmeester. De verkiezingen werd ernstig
voorbereid en met nieuwe vormen van propaganda werd 1964 de
doorbraak voor de BSP Lommel. Het
stemmenaantal werd verdubbeld (23,2%) en 3 socialisten werden
gemeenteraadslid: Louis Vanvelthoven, Jos De Boel en Jan Wellens.
Zij voerden een stevige oppositie tegen de Lommelse CVP-meerderheid.
Met resultaat!
In 1970
werd de grootste krachttoer van heel Vlaanderen verwezenlijkt.
De lijst ging van 2134 naar 4103 stemmen en het aantal gemeenteraadsleden
steeg van 3 naar 7. De 4 nieuwelingen waren Jan Snoekx, Bert
Corens, Louis Cools en Jef Van Grieken. De doorbraak was geforceerd!
In 1976
was alle hoop gesteld op het doorbreken van de CVP-meerderheid.
Ondanks de uitstekende uitslag slaagde SP Lommel hier niet
in. Er werden wel 400 stemmen bijgewonnen en het aantal raadsleden
steeg tot 9. De nieuwelingen waren Jacqueline Cremers-Agten,
Rik Dams, Jef Kog, Rik Wielockx en Bert Grossard.
In 1977
werd Louis Vanvelthoven volksvertegenwoordiger. Hij vierde
dit met zijn eerste bal, een traditie die nu nog steeds voortduurt.
Lommel was voor het eerst vertegenwoordigd op het hoogste
niveau.
SP
Lommel aan de macht!
In
1982 werd de CVP-meerderheid gebroken. SP Lommel haalde liefst
39,4% van de stemmen en leverde 12 gemeenteraadsleden aan
de raad. Dankzij haar enthousiaste partijwerking werd deze
goede score behaald.
1988 moest
het sleuteljaar worden. De vorige verkiezingen waren de Lommelse
socialisten op een haar gestrand van machtsovername. In 1987
werd de 1 mei -viering in Lommel gehouden. Met een originele
campagne wordt de strijd aangegaan met de andere partijen.
De verkiezingen
zijn opnieuw een succes! Met één gemeenteraadslid
meer en 39,51% van de stemmen, slaagt SP Lommel erin een coalitie
te vormen met de VLD. Louis Vanvelthoven wordt de eerste socialistische
burgemeester van Lommel. Hij wordt door de volgende socialistische
schepenen bijgestaan: Francois Timmermans, Jean Lavreysen,
Jan Swinnen en Walter Cremers.
De tijd
van woorden is voorbij, de Lommelse socialisten kunnen nu
met daden bewijzen wat ze in hun mars hebben. Onze gemeente
wordt stad. De Lommelaars zien met eigen ogen hun Lommel uitgroeien
tot het bruisende centrum van Noord-Limburg.
In 1994
wordt dit goede werk beloond. De SP haalt de absolute meerderheid:
46,21% van de stemmen. Ondanks de 16 verkozenen wordt toch
gekozen voor een coalitie met de VLD. Fons Haagdoren komt
het college van schepenen vervoegen voor onze partij.
Op 1 januari
1995 wordt Peter Vanvelthoven deputé in de Provincie
Limburg. Maar in juli van dat jaar wordt hij reeds verkozen
tot Vlaams Volksvertegenwoordiger. De opvolging in onze partijafdeling
is verzekerd. In 1999 treedt hij zelf toe tot de Kamer van
Volksvertegenwoordigers.
In oktober
2000 trok burgemeester Louis Vanvelthoven voor de zevende
maal de lijst en met succes! Met 47,75% van de stemmen en
17 gemeenteraadsleden op 31 kiest SP Lommel ervoor om alleen
onze stad te besturen.
Het meest
opvallende aan die laatste verkiezing is de sterke vervrouwelijking
en verjonging van het stadsbestuur. De 3 nieuwe schepenen
zijn allen vrouw: Liesbet Vanwelsenaers, Rina Ven en Joke
Loomans en bovendien zijn liefst 6 verkozenen niet eens dertig
jaar. Alle huidige gemeenteraadsleden van sp.a Lommel vindt
je elders op deze website terug.
In 2003
bereikt sp.a Lommel een nieuw hoogtepunt. Voor het eerst treedt
een Lommelaar toe tot de federale regering. Peter Vanvelthoven
wordt namelijk Staatssecretaris voor Informatisering van de
Staat en krijgt daarmee een moderne uitdaging toegeschoven.
Op 15 oktober 2005 maakt hij een nog belangrijkere promotie:
Peter wordt de eerste Lommelse minister in de geschiedenis.
Als Minister van Werk krijgt hij een belangrijke bevoegdheid.
Nog enkele sfeerfoto's uit de oude doos (klik op de foto voor
een groter formaat):
2007,
afscheid van een generatie
Op 8
oktober 2006 schudt de Lommelse kiezer opnieuw de kaarten.
De kiezer schenkt onze partij opnieuw zijn vertrouwen. Sp.a
blijft in Lommel veruit de grootste partij met 15 zetels op
31, of 42,5% van de stemmen, en vormt samen met de VLD een
coalitie. Peter Vanvelthoven wordt titelvoerend burgemeester
en volgt daarmee na 18 jaar zijn vader op die de politiek
vaarwel zegt. Louis Vanvelthoven zal later dat jaar beloond
worden met de titel van ere-burgemeester van de stad Lommel.
Zolang Peter ook Minister van Werk is, wordt de burgemeesterssjerp
gedragen door waarnemend burgemeester en eerste schepen Walter
Cremers. Ook Fons Haagdoren, Liesbet Vanwelsenaers, Rina Ven
en Joke Loomans blijven op post in het schepencollege en François
Timmermans blijft OCMW-voorzitter. Kris Verduyckt is de opvallende
nieuwkomer in het schepencollege. Afscheid nemen we van Jean
Lavreysen en Jan Swinnen, twee mensen van het eerste uur die
na 18 jaar schepen te zijn geweest in de gemeenteraad gaan
zetelen. De nieuwe ploeg begint er aan op 2 januari 2007.
Later
dat jaar trekken we terug naar de stembus. Voor de federale
verkiezingen dit maal. Peter Vanvelthoven trekt de lijst in
Limburg en haalt zo de drie parlementszetels mee binnen. Door
het slechte resultaat van de sp.a in Vlaanderen, kiest de
partij na 19 jaar regeren voor een oppositiekuur. Eentje met
gevolgen voor het bestuur in Lommel. Op 28 december 2008 neemt
Peter Vanvelthoven de burgemeestersjerp over van waarnemend
burgemeester Walter Cremers. Fons Haagdoren ruilt het schepencollege
na dertien jaar in voor de gemeenteraad.
De toekomst lacht
Ondanks
het lichte verlies van 2006, blijft sp.a-Lommel de partij
die het beleid in Lommel vorm geeft. Samen met de VLD-collega’s
in het schepencollege werken ze aan een Lommel voor alle mensen.
Ook de toekomst oogt mooi. Met enkele jonge schepenen, gemeenteraadsleden
en bestuursleden wil sp.a-Lommel ook in de toekomst een rol
van betekenis blijven spelen. Niet voor ons zelf, maar voor
de mensen van Lommel.
|